Een mooie stap richting minder afval en slimmer grondstoffengebruik. Maar mag je gebruikte apparatuur zomaar demonteren, herstellen en opnieuw inzetten? Bij refurbishment draait het niet alleen om wat technisch mogelijk is. Ook de juridische status van het apparaat en de werkzaamheden die je uitvoert, bepalen welke regels gelden.
Wat is refurbishment?
Refurbishment betekent dat je een gebruikt apparaat controleert, reinigt, waar nodig repareert of vernieuwt en weer geschikt maakt voor gebruik. Denk aan een zakelijke telefoon die na vervanging van de batterij en een uitgebreide controle opnieuw wordt ingezet.
Daarbij is het goed om drie begrippen uit elkaar te houden:
- Hergebruik: een apparaat of onderdeel opnieuw gebruiken voor hetzelfde doel.
- Refurbishment: een gebruikt apparaat opknappen zodat het weer bruikbaar is.
- Recycling: afval verwerken tot materialen of grondstoffen voor nieuwe toepassingen.
Een bruikbaar onderdeel opnieuw toepassen is dus iets anders dan een apparaat verwerken om metalen terug te winnen. Dat onderscheid is ook relevant voor de regels waaraan je moet voldoen.
Gebruikt apparaat of afgedankte apparatuur?
Voor AEEA (Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparatuur) gelden in Nederland specifieke regels voor onder meer inzameling en verwerking, vastgelegd in de Regeling AEEA.
Niet ieder gebruikt of defect apparaat is automatisch afval. Laat je een apparaat repareren om het daarna zelf weer te gebruiken? Dan kan sprake zijn van voortgezet gebruik. Is het apparaat afgedankt of bestemd om te worden afgedankt? Dan kan het juridisch een afvalstof zijn.
Dat verschil is belangrijk. Zodra apparatuur juridisch als afval wordt beschouwd, gelden de afvalregels. Controle, reiniging of reparatie om die apparatuur opnieuw geschikt te maken, heet dan voorbereiden voor hergebruik. Een apparaat dat weer werkt, is juridisch niet automatisch weer een product. Daarvoor moet het voldoen aan de voorwaarden om de afvalstatus te beëindigen.
Mag je onderdelen uit apparaten opnieuw gebruiken?
Een bruikbaar onderdeel inzetten om een ander apparaat te herstellen biedt kansen. Maar ook bij hergebruik gelden regels voor demontage en verwerking.
Bij afgedankte apparatuur bepaalt het soort werkzaamheden welke eisen gelden, waaronder eventuele CENELEC-certificering. Laat daarom vooraf beoordelen of jouw aanpak onder reparatie, voorbereiding voor hergebruik of verwerking valt.
Leg de herkomst, controles en nieuwe toepassing vast. Een onderdeel moet veilig en geschikt zijn voor het beoogde gebruik. Alleen controleren of een apparaat aangaat, is bij complexe apparatuur onvoldoende.
Wat betekent dit voor jouw bedrijfslocatie?
Wil je gebruikte apparaten gaan innemen, opslaan of opknappen? Controleer dan ook of deze werkzaamheden passen binnen de regels voor jouw locatie.
Afhankelijk van de activiteiten kunnen algemene milieuregels, informatieplichten of een omgevingsvergunning aan de orde zijn. Ook het gemeentelijke omgevingsplan speelt een rol. Een bestaande werkplaats biedt dus niet automatisch ruimte voor iedere vorm van opslag of afvalverwerking.
Extra aandacht voor de regels vanaf 2027
Vanaf 1 januari 2027 veranderen de regels voor het afgeven en inzamelen van AEEA. Voor aangewezen bedrijfsactiviteiten, waaronder bouw- en installatiebedrijven, wordt vastgelegd via welke routes afgedankte apparatuur moet worden afgegeven. Ook komt er een vergunningplicht voor het inzamelen van AEEA.
Deze afgifteplicht betreft apparatuur die de afvalstatus heeft gekregen. Apparaten die als product voor reparatie of hergebruik worden aangeboden, vragen dus om een andere beoordeling. Juist daarom is het belangrijk om vooraf duidelijk te hebben welke stroom jouw bedrijf in handen heeft.
Minder afval, meer waarde behouden
Door apparaten langer te gebruiken, beperk je afval en blijft de waarde van onderdelen en materialen behouden. Zo kan refurbishment de vraag naar nieuwe grondstoffen en de milieubelasting verminderen.
De praktische vraag is daarom: hoe organiseer je hergebruik binnen jouw bedrijf op een verantwoorde manier? Begin met inzicht in de apparaten die binnenkomen, de bewerkingen die je uitvoert en de bestemming van de apparaten en onderdelen.
Kracht in Omgeving denkt met je mee
Wil je eigen apparatuur opnieuw inzetten, gebruikte apparaten opknappen of onderdelen hergebruiken? Kracht in Omgeving helpt je inzicht te krijgen in de toepasselijke milieuregels, de benodigde vergunningen en de afstemming met de betrokken overheidsinstantie.
Zo vertaal je jouw circulaire plannen naar een praktisch uitvoerbare aanpak. Neem vrijblijvend contact op voor een eerste inventarisatie. Uw vergunning, onze zorg!
Geschreven door: Stephan van Mulken


